Διαφήμιση
Στον μεγαλύτερο Δήμο της χώρας, τον Δήμο Αθηναίων, που χαρακτηρίζεται από γηρασμένο κτιριακό απόθεμα και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, με βάση την αξιολόγηση των νοικοκυριών που πραγματοποιείται από τους ενεργειακούς συμβούλους του Γραφείου Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας (ΓΑΕΦ), εκτιμάται ότι πάνω από το 15% των νοικοκυριών αντιμετωπίζουν ενεργειακές προκλήσεις. Όπως εξηγεί ο Ιωάννης Γεώργιζας, Διευθύνων Σύμβουλος της Αναπτυξιακής Εταιρείας του Δήμου Αθηναίων, Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά στην πρωτεύουσα αδυνατούν να εξασφαλίσουν επαρκή θέρμανση ή πρόσβαση στις βασικές υπηρεσίες ενέργειας σε δίκαιη τιμή. Το ποσοστό αυτό αναδεικνύει τη σοβαρότητα του φαινομένου της ενεργειακής φτώχειας, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα με υψηλό κόστος ζωής. Ο Ιωάννης Γεώργιζας αποκωδικοποιεί την ενεργειακή φτώχεια καταδεικνύει την έκταση του φαινομένου και εξηγεί πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί με προγράμματα στήριξης.
συνέντευξη στην Αλεξία Σβώλου
Τι ορίζεται ως ενεργειακή φτώχεια και πόσο έχει αυξηθεί κατ’ εκτίμηση λόγω της ενεργειακής κρίσης. Γνωρίζουμε το ποσοστό των νοικοκυριών πανελλαδικά ή στον μεγαλύτερο Δήμο της Ελλάδας;
Η ενεργειακή φτώχεια είναι η δυσκολία ή η αδυναμία ενός νοικοκυριού να εξασφαλίσει επαρκή θέρμανση στην κατοικία του και να έχει πρόσβαση στις βασικές υπηρεσίες ενέργειας, σε δίκαιη τιμή. Για να το εξηγήσω απλά, αφορά την αδυναμία κάλυψης των ενεργειακών αναγκών ενός νοικοκυριού, όπως η θέρμανση, το ζεστό νερό, η ψύξη και ο δροσισμός, ο φωτισμός και η ενέργεια τροφοδοσίας ηλεκτρικών συσκευών, δημιουργώντας ανεπαρκώς θερμαινόμενες κατοικίες και περιορισμένη κατανάλωση ενέργειας.
Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών, που οδήγησε σε δραματική αύξηση των τιμών ενέργειας επιδείνωσε την κατάσταση, αυξάνοντας τον αριθμό των νοικοκυριών που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση. Αποτέλεσμα είναι να επηρεάζεται αρνητικά η ποιότητα ζωής, η υγεία και η οικονομική σταθερότητα αυτών των πολιτών.
Με βάση τα στοιχεία και τα κριτήρια που ορίστηκαν στο αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα του 2024, το ποσοστό των νοικοκυριών, τα οποία πλήττονταν από ενεργειακή ένδεια το 2021 είναι ίσο με 12,4% και αφορά σε 513.000 νοικοκυριά.
Οι επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας είναι καταλυτικές για το σύνολο της κοινωνίας, καθώς οι άνθρωποι που δεν έχουν χρήματα για να ζεσταθούν καίνε σε τζάκι (αν διαθέτουν) ακατάλληλα υλικά;
Στο ΓΑΕΦ δε συλλέγουμε πληροφορίες για την καύση υλικών στα τζάκια, καθώς το πεδίο εστιάζει κυρίως στη γενική αξιολόγηση της ενεργειακής κατάστασης των νοικοκυριών και όχι σε ειδικές πρακτικές θέρμανσης. Ωστόσο, με βάση γενικές παρατηρήσεις και μη ταυτοποιημένες πληροφορίες, είναι γνωστό ότι λόγω οικονομικών περιορισμών, κάποια νοικοκυριά καταφεύγουν σε καύση ακατάλληλων υλικών, όπως ξύλων χαμηλής ποιότητας, υπολειμμάτων από έπιπλα ή επεξεργασμένων ξύλων με χημικές ουσίες, πλαστικών ή άλλων απορριμμάτων.
Αν και αυτά τα στοιχεία δεν καταγράφονται επίσημα, υπάρχουν ενδείξεις ότι τέτοιες πρακτικές εμφανίζονται πιο συχνά σε περιόδους έντονης ενεργειακής κρίσης, κατά τις οποίες τα νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος θέρμανσης με συμβατικά καύσιμα. Αυτές οι πρακτικές έχουν αρνητικές επιπτώσεις, τόσο στη δημόσια υγεία όσο και στο περιβάλλον και ενισχύουν την ανάγκη για ενημέρωση και υποστήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Ο Δήμος Αθηναίων υλοποιεί ένα πρόγραμμα καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας. Ποιο το όριο, πώς γίνεται η στήριξη, πόσοι κατ’ εκτίμηση οι ωφελούμενοι και ποια η διάρκειά του προγράμματος;
Ο Δήμος Αθηναίων, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη πρόκληση της ενεργειακής φτώχειας, ίδρυσε το Γραφείο Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας (ΓΑΕΦ), με στόχο την υποστήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών της πόλης.
Στόχος μας είναι να εντοπίσουμε και να καταγράψουμε τα ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, ώστε να δημιουργήσουμε μια βάση δεδομένων για την αναζήτηση κατάλληλων πηγών χρηματοδότησης. Ταυτόχρονα, παρέχουμε εξατομικευμένες συμβουλές για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και του κόστους, μέσω αλλαγών στην ενεργειακή συμπεριφορά και την υιοθέτηση αποδοτικών πρακτικών. Επίσης, οργανώνουμε δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών σε θέματα ενέργειας, προωθώντας την ενεργό συμμετοχή τους σε πρωτοβουλίες, όπως οι ενεργειακές κοινότητες.
Το Γραφείο εκδίδει επίσης την Κάρτα Ενεργειακής Ωφέλειας η οποία απευθύνεται σε νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια: να είναι δημότες της Αθήνας και να ανήκουν σε νοικοκυριά των οποίων η ετήσια δαπάνη ενέργειας υπερβαίνει το 10% του ετήσιου εισοδήματός τους. Η διαδικασία περιλαμβάνει την καταγραφή της ενεργειακής κατάστασης του νοικοκυριού από πιστοποιημένους ενεργειακούς συμβούλους, οι οποίοι παρέχουν εξατομικευμένες προτάσεις για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Η κάρτα ισχύει για έναν χρόνο και ο ωφελούμενος χρειάζεται, μετά τη λήξη της, να πιστοποιείται εκ νέου. Είναι πάντως σημαντικό ότι μέσω της κάρτας, οι δικαιούχοι θα μπορούν να αξιοποιήσουν τις εκπτώσεις που προσφέρονται σε υπηρεσίες και είδη για να βελτιώσουν την ενεργειακή κατάσταση του σπιτιού τους. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τα δεδομένα που έχει συλλέξει το ΓΑΕΦ, το 62% των νοικοκυριών που έχουν αξιολογηθεί πληρούν τις προϋποθέσεις για να λάβουν την Κάρτα Ενεργειακής Ωφέλειας. Ταυτόχρονα, υποστηρίζουμε την εφαρμογή της πρωτοποριακής απόφασης του Δήμου Αθηναίων για την απαλλαγή δημοτικών τελών σε ενεργειακά φτωχά και εισοδηματικά ευάλωτα νοικοκυριά, με βάση τα κριτήρια του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Γνωρίζετε αν στη Βόρεια Ελλάδα που το κρύο είναι πιο τσουχτερό υπάρχουν αντίστοιχα προγράμματα ή σκέψεις γι’ αυτά;
Η δράση του ΓΑΕΦ εστιάζει αποκλειστικά στη χαρτογράφηση της ενεργειακής κατάστασης των νοικοκυριών της Αθήνας, επομένως δεν έχουμε διαθέσιμα στοιχεία για τη Βόρεια Ελλάδα. Αναγνωρίζουμε ότι οι ανάγκες είναι εξίσου σημαντικές σε άλλες περιοχές της χώρας, ωστόσο τα δεδομένα που συλλέγονται και επεξεργάζονται περιορίζονται στα όρια του δήμου μας.
Υπάρχει κάποια πρόβλεψη για οικογένειες που αντιμετωπίζουν στεγαστική ανασφάλεια;
Στο Γραφείο Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας (ΓΑΕΦ) επικεντρωνόμαστε στη διαχείριση ζητημάτων που αφορούν στον τομέα της ενέργειας, παρέχοντας στήριξη στα νοικοκυριά τα οποία αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια. Όσον αφορά στη στεγαστική ανασφάλεια, στον Δήμο Αθηναίων υλοποιούνται -μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας- δύο σημαντικά προγράμματα που είτε έχουν ολοκληρωθεί, είτε βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης:
Πρόκειται για το πρόγραμμα «Κάλυψη», το οποίο αποσκοπεί στην κάλυψη των στεγαστικών αναγκών ευάλωτων νοικοκυριών μέσω της αξιοποίησης ιδιωτικών ακινήτων. Στόχος είναι να παρέχουμε στέγη σε πολίτες που αντιμετωπίζουν στεγαστική ανασφάλεια μέσω της διαδικασίας μίσθωσης κενών ιδιωτικών ακινήτων και διαθέτοντάς τα χωρίς κόστος για τους ωφελούμενους. Δικαιούχοι του προγράμματος είναι ευπαθείς ομάδες, όπως οικογένειες με χαμηλό εισόδημα και άτομα σε στεγαστική ανασφάλεια.
Παράλληλα, «τρέχει» το πρόγραμμα «Κοινωνική Στέγαση» το οποίο στοχεύει στην εξασφάλιση οικονομικά προσιτής και αξιοπρεπούς στέγασης για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, όπως οικογένειες με χαμηλό εισόδημα και μονογονεϊκές οικογένειες. Παρέχοντας ανακαινισμένες κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο προσαρμοσμένο στις οικονομικές δυνατότητες των δικαιούχων, συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και στην ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας.
Διαφήμιση
