
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρίας, Ευάγγελος Φιλόπουλος απαντά σε ερωτήσεις για τον ήλιο, το δέρμα, τον κίνδυνο του καρκίνου, τις χρόνιες δερματοπάθειες και τις φωτοαλλεργίες, λίγο πριν φύγουμε για διακοπές και για ατελείωτες παραλίες με χρυσή άμμο και τυρκουάζ κρυστάλλινα νερά.
της Αλεξίας Σβώλου
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του δέρματος;

Είναι ο πιο συχνός καρκίνος. Ένας στους τρεις καρκίνους που ανιχνεύονται κάθε χρόνο είναι καρκίνος του δέρματος, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι δύο μορφές καρκίνου του δέρματος που σπάνια δίνουν μετάσταση, το ακανθοκυτταρικό και το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι τόσο συχνές που δεν συμπεριλαμβάνονται στις στατιστικές του καρκίνου. Δηλαδή δεν μετράμε αυτά τα περιστατικά, που αντιμετωπίζονται με την αφαίρεση του καρκινώματος. Η πιο επιθετική μορφή είναι το μελάνωμα και στην χώρα μας καταγράφονται ετησίως 1.300 περιστατικά μελανώματος. Εκτιμάται ότι παγκοσμίως 13,4 εκατομμύρια περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο και ότι ο αριθμός των νέων περιστατικών μελανώματος αυξάνεται κατά 3-8% ετησίως.
Πότε ένας δερματικός καρκίνος είναι επικίνδυνος;
Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα δεν δίνει μεταστάσεις, ενώ το ακανθοκυτταρικό δίνει σπάνια. Η 3η μορφή δερματικού καρκίνου, το κακόηθες μελάνωμα δίνει μεταστάσεις και αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα έχει κακή έκβαση. Από τότε που αναπτύχθηκαν οι νέες ανοσοθεραπείες είδαμε ασθενείς όχι απλώς να παρατείνουν την επιβίωσή τους αλλά να ζουν ολόκληρες δεκαετίες, μετά την διάγνωση και την θεραπεία!
Κινδυνεύουμε όλοι το ίδιο από μελάνωμα;
Όχι. Το κακόηθες μελάνωμα δεν αφορά τους ανθρώπους που εργάζονται στην ύπαιθρο και εκτίθενται στην UV ακτινοβολία του ήλιου όλο τον χρόνο. Αφορά τους κατοίκους της πόλης που εργάζονται σε γραφεία και στις διακοπές εκτίθενται απότομα ατελείωτες ώρες στον ήλιο. Επίσης όσο πιο ανοιχτόχρωμη η επιδερμίδα (τα μάτια και το φυσικό χρώμα των μαλλιών), τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος, γι αυτό λοιπόν χρειαζόμαστε προστασία στον ήλιο με αντηλιακό.
Υψηλότερος δείκτης SPF σημαίνει υψηλότερη προστασία;
Όχι ακριβώς. Χρειαζόμαστε ένα αντηλιακό με δείκτη προστασίας SPF 15 τουλάχιστον. Οι μεγαλύτεροι δείκτες δεν προσφέρουν μεγάλη διαφορά στην προστασία, καθώς η καμπύλη της προστασίας είναι εκθετική. Επιπλέον τα αντηλιακά με πολύ υψηλούς δείκτες προστασίας περιέχουν περισσότερα χημικά συστατικά, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις όπως οι φωτοδερματίτιδες.
Ποια είναι τα μυστικά για τη σωστή χρήση του αντηλιακού;
Το αντηλιακό χρειάζεται λίγη ώρα για να παρέχει προστασία, άρα το απλώνουμε πριν βγούμε στην παραλία και πρέπει να ανανεώνεται κάθε δύο ώρες. Βάζουμε αντηλιακό σε στεγνή επιδερμίδα και δεν χρησιμοποιούμε την περσινή συσκευασία που έχουμε ξεχάσει στο αυτοκίνητο, η οποία έχει βράσει στους 50οC!
Μήπως έτσι θα πάθουμε έλλειψη βιταμίνης D;
Την βιταμίνη D την συνθέτει το δέρμα μας, καθώς κάνουμε μια βόλτα έξω το πρωί ή το απόγευμα με λεπτό ρουχισμό και τα μπράτσα ακάλυπτα. Δεν χρειάζεται να ψηθούμε στην παραλία για να συνθέσουμε βιταμίνη D.
Το solarium βλάπτει περισσότερο από τον ήλιο;
Είναι εξαιρετικά βλαβερό και καρκινογόνο. Οι καμπίνες solarium θα έπρεπε να συνοδεύονται με τις ίδιες προειδοποιήσεις που αναγράφονται στα πακέτα των τσιγάρων.
Πώς θα προστατέψουμε τα παιδιά από τον ήλιο;
Τα βρέφη και τα πολύ μικρά παιδιά δεν πρέπει να εκτείθονται καθόλου στον ήλιο γιατί δεν έχουν ώριμα μελανοκύτταρα. Για τα μεγαλύτερα παιδιά επιβάλλεται το αντηλιακό, ενώ βοηθούν και τα ολόσωμα μαγιό και τα μαγιό- μπλουζάκια, με ειδική ύφανση που προστατεύει το δέρμα. Στα παιδιά, τα επανειλημμένα ηλιακά εγκαύματα της παιδικής και της εφηβικής ηλικίας είναι ιδιαίτερα επιβλαβή γιατί προκαλούν αθροιστικές βλάβες στο DNA, με συνέπεια να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος μεγαλώνοντας.
Μόνο το δέρμα κινδυνεύει από τον ήλιο;
Κινδυνεύουν και τα μάτια. Αν και συμβαίνει σπάνια, η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει μελανώματα στους οφθαλμούς και τα βλέφαρα και γι αυτό εκτός από αντηλιακό, χρειαζόμαστε και γυαλιά ηλίου. Φυσικά όχι γυαλιά-«μαϊμούδες» από τα περίπτερα, αλλά από καταστήματα οπτικών ειδών, με πιστοποιημένους φακούς, που αντανακλούν ή απορροφούν την UV ακτινοβολία. Πρέπει να φοράμε γυαλιά για πολλούς λόγους, καθώς ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει και πρώιμο καταρράκτη σε ηλικίες ακόμα και κάτω των 40 ετών και επιπλέον γερνάει και την επιδερμίδα γύρω από τα μάτια, που είναι πιο ευαίσθητη.
Οι χρόνιες δερματοπάθειες, όπως η ψωρίαση και άλλα χρόνια προβλήματα όπως η ακμή καλυτερεύουν το καλοκαίρι;
Ο ήλιος έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και σε συνδυασμό με τη σύσταση της θάλασσας, το ιώδιο και το αλάτι του θαλασσινού νερού, έχει στυπτική και καθαριστική δράση στο δέρμα. Όμως χρειάζεται μέτρο στην έκθεση και αντηλιακό, για να αποφύγουμε τα εγκαύματα τους ερεθισμούς και τον κίνδυνο του δερματικού καρκίνου.






